| Μπορεί η κουρκουμίνη να αποτρέψει τη δημιουργία χολολίθων κατά τη διάρκεια της θεραπείας με Οzempic© Υπό του Δρ. Δημητρίου Ν. Γκέλη - MD, ORL, DDS, PhD, Medical Life Coach, Αικατερίνης Γκέλη - MD Ιατρός Ακτινολόγος και των συνεργατών του Curcugkel: Μπορείτε να αγοράσετε το προϊόν, online, μέσω της ιστοσελίδας pharmagel.gr ακολουθώντας τον
παρακάτω σύνδεσμο: Αγορά Curcugkel Τι είναι το Οzempic; To Ozempic είναι ένα φάρμακο (αγωνιστής GLP-1), που χρησιμοποιείται κυρίως για τη θεραπεία του διαβήτη τύπου 2. Περιέχει τη δραστική ουσία σεμαγλουτίδη, η οποία ανήκει στους αγωνιστές του υποδοχέα GLP-1. Το φάρμακο χορηγείται μέσω υποδόριων ενέσεων, συνήθως μία φορά την εβδομάδα, υπό ιατρική παρακολούθηση, διότι μπορεί η χρήση αυτού του φαρμάκου να συνοδεύεται από παρενέργειες και αλληλεπιδράσεις με άλλα φάρμακα.
Tι είναι το GLP-1(πεπτίδιο-1 που μοιάζει με γλυκαγόνη ή γλυκαγονοειδές πεπτίδιο-1 ή γλυκαγονόμορφο πεπτίδιο-1 (GLP-1); Το GLP-1 είναι μια ορμόνη που παράγει το λεπτό έντερο. Το GLP-1 είναι γνωστό για το ρόλο του στα βήτα κύτταρα των νησιδίων του παγκρέατος, όπου ενισχύει την έκκριση ινσουλίνης και προάγει την επιβίωση των βήτα κυττάρων. Αναστέλλει επίσης την έκκριση γλυκαγόνης από τα κύτταρα άλφα των νησιδίων του παγκρέατος, συμβάλλοντας στην ομοιόσταση της γλυκόζης.
Ο υποθάλαμος και το εγκεφαλικό στέλεχος είναι κύρια σημεία όπου το GLP-1 ασκεί τα αποτελέσματά του στη ρύθμιση της όρεξης και στον κορεσμό[2].
Σε υγιείς ανθρώπους, το γλυκαγονόμορφο πεπτίδιο 1 (GLP-1), που είναι μια ινκρετίνη εκκρίνεται μετά το φαγητό και μειώνει τις συγκεντρώσεις γλυκόζης, αυξάνοντας την έκκριση ινσουλίνης και καταστέλλοντας την απελευθέρωση γλυκαγόνης. Πρόσθετες επιδράσεις του GLP-1 περιλαμβάνουν επιβράδυνση της γαστρικής εκκένωσης, καταστολή της όρεξης και, ενδεχομένως, αναστολή της απόπτωσης των β-κυττάρων. Το φυσικό GLP-1 αποικοδομείται μέσα σε ~2-3 λεπτά στην κυκλοφορία. Διάφοροι αγωνιστές του υποδοχέα GLP-1 δηλαδή ουσίες που δρούν όπως το GLP-1 έχουν, ως εκ τούτου, αναπτυχθεί για να παρέχουν παρατεταμένες in vivo δράσεις[3]. Τι είναι οι αγωνιστές GLP-1 Οι αγωνιστές των υποδοχέων GLP-1 μιμούνται την παραγωγή GLP-1 από τον οργανισμό. Οι αγωνιστές του υποδοχέα GLP-1 (γνωστοί επίσης ως αγωνιστές υποδοχέα GLP-1, μιμητικά ινκρετινών ή ανάλογα GLP-1) αντιπροσωπεύουν μια κατηγορία φαρμάκων που χρησιμοποιούνται για τη θεραπεία του σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 και, σε ορισμένες περιπτώσεις, κατά της παχυσαρκίας.
Δρουν προκαλώντας απώλεια σωματικού βάρους, προστατεύουν τα β κύτταρα των νησιδίων του παγκρέατος και προωθούν τον πολλαπλασιασμό των β κυττάρων των νησιδίων του παγκρέατος με ελάχιστες παρενέργειες. Μελέτες έχουν δείξει ότι o υποδοχέας του GLP-1R (Glucagon-Like Peptide-1 Receptor) είναι ευρέως κατανεμημένος στο πάγκρεας και σε άλλους ιστούς και έχει πολλαπλά βιολογικά αποτελέσματα, όπως η μείωση της νευροφλεγμονής, η προώθηση της νευρικής ανάπτυξης, η βελτίωση της καρδιακής λειτουργίας, η καταστολή της όρεξης, η καθυστέρηση της γαστρικής εκκένωσης, η ρύθμιση του μεταβολισμού των λιπιδίων του αίματος και η μείωση της εναπόθεσης λίπους.
Επιπλέον, οι αγωνιστές GLP-1 (GLP-1RA) έχουν νευροπροστατευτικά, αντι-μολυσματικά, καρδιαγγειοπροστατευτικά και μεταβολικά ρυθμιστικά αποτελέσματα, παρουσιάζοντας καλές προοπτικές εφαρμογής[4].
Ποιοι αγωνιστές GLP-1 κυκλοφορούν στην Ελλάδα; Στην Ελλάδα, τα διαθέσιμα ανάλογα και αγωνιστές των υποδοχέων του γλυκαγονόμορφου πεπτιδίου-1 (GLP-1RAs) περιλαμβάνουν:
Λιραγλουτίδη (Saxenda, Victoza), Ντουλαγλουτίδη (Trulicity), Σεμαγλουτίδη (Οzempic, Wegovy), Λιξισενατίδη (Lyxumia), Eξενατίδη (Exenatide), Τιρζεπατίδη (Mounjaro) (αγωνιστής των υποδοχέων GIP και GLP-1).
Τα Ozempic, Lyxumia, Trulicity & Victoza: ενδείκνυνται για την αγωγή ενηλίκων με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2
Το Wegovy και Saxenda: ενδείκνυνται ως πρόσθετη αγωγή ενηλίκων σε δίαιτα χαμηλών θερμίδων και αυξημένη σωματική δραστηριότητα για τη διαχείριση βάρους σε παχύσαρκους ασθενείς (ΒΜΙ ≥30) ή σε υπέρβαρους (BMI≥ 27), εφόσον φιλοξενούν μια τουλάχιστον επιπλέον διαταραχή που σχετίζεται με το αυξημένο βάρος (π.χ. υπέρταση, δυσλιπιδαιμία, αποφρακτική, υπνική άπνοια, καρδιαγγειακή νόσος, κ.α.), καθώς επίσης ως πρόσθετη αγωγή παχύσαρκων εφήβων άνω των 12 ετών με BMI που αντιστοιχεί σε ≥ 30 kg/m2 των ενηλίκων και βάρος μεγαλύτερο των 60 kg.
Το Mounjaro: έχει λάβει και τις δύο παραπάνω ενδείξεις στους ενήλικες.
Σύμφωνα με την αξιολόγηση των δεδομένων που έχουν προκύψει από τις κλινικές δοκιμές και την κυκλοφορία των ανωτέρω φαρμάκων, η χρήση τους συνοδεύεται μεταξύ άλλων από ανεπιθύμητες ενέργειες του γαστρεντερικού, που εκδηλώνονται συχνά/πολύ συχνά (ναυτία, έμετος, διάρροια/δυσκοιλιότητα, δυσπεψία, γαστρίτιδα, γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση κ.λπ.) ή σπανιότερα (παγκρεατίτιδα/οξεία παγκρεατίτιδα ή/και χολολιθίαση/χολοκυστίτιδα). Επιπλέον, δεν έχει ακόμη αποκλειστεί ενδεχόμενη συσχέτιση χρήσης των φαρμάκων με κίνδυνο ανάπτυξης κακοήθειας θυρεοειδούς και παγκρέατος, όπως προκύπτει από τα Σχέδια Διαχείρισης Κινδύνου των προϊόντων.
Το προφίλ ασφάλειας καλεί για ιδιαίτερη προσοχή στην εξέταση του ενδεχόμενου χορήγησης των φαρμάκων της κατηγορίας για διαχείριση βάρους σε εφήβους. Κατά συνέπεια, η συνταγογράφηση είναι σημαντικό να περιορίζεται στις εγκεκριμένες ενδείξεις, κατόπιν αξιολόγησης των δυνητικών παραγόντων κινδύνου κάθε ασθενούς και συνεκτίμησης των διαθέσιμων εναλλακτικών, ώστε να επιδιώκεται το βέλτιστο θεραπευτικό αποτέλεσμα ελαχιστοποιώντας κατά το δυνατό την πιθανότητα αρνητικής επίπτωσης στο εγγύς ή απώτερο μέλλον[5].
Σχέση των αγωνιστών των υποδοχέων του γλυκαγονόμορφου πεπτιδίου-1 (GLP-1RAs) με τις παθήσεις της χολής Το Ozempic (σεμαγλουτίδη), ένας αγωνιστής του υποδοχέα γλυκαγονοειδούς ή γλυκαγονόμορφου πεπτιδίου-1 (GLP-1 RA), έχει σχετιστεί με αύξηση του κινδύνου πρόκλησης παθήσεων που σχετίζονται με τη χοληδόχο κύστη, περιλαμβανομένης της χολολιθίασης (πέτρες στη χολή) και της χολοκυστίτιδας (φλεγμονή της χοληδόχου κύστης). Κλινικές μελέτες έχουν αναφέρει ότι το 1,5% των ασθενών που έλαβαν δόση 0,5 mg Ozempic εμφάνισαν χολολιθίαση, σε σύγκριση με το 0,4% των ασθενών που έλαβαν δόση 1 mg[6].
Μια περιεκτική συστηματική ανασκόπηση και μετα-ανάλυση 76 τυχαιοποιημένων κλινικών δοκιμών που περιελάμβαναν 103.371 ασθενείς διαπίστωσε ότι οι αγωνιστές υποδοχέα GLP-1 συσχετίστηκαν με 37% αάξηση του κινδύνου παθήσεων της χοληδόχου κύστης ή των χοληφόρων σε σύγκριση με τους μάρτυρες. Συγκεκριμένα, ο κίνδυνος χολολιθίασης ήταν αυξημένος κατά 27%, και χολοκυστίτιδας κατά 36%. Η ανάλυση έδειξε επίσης ότι οι υψηλότερες δόσεις και μεγαλύτερη διάρκεια θεραπείας με αγωνιστές υποδοχέα GLP-1 συνδέθηκαν με μεγαλύτερους κινδύνους, ιδιαίτερα σε κλινικές δοκιμές που επικεντρώθηκαν στην απώλεια βάρους[7].
Σε μια ειδική μελέτη του Γιώτα Η. και των συνεργατών (2024) που διεξήχθη μέχρι τις 26 Νοεμβρίου του 2023, στη βάση δεδομένων PubMed με τις λέξεις-κλειδιά: «αγωνιστές υποδοχέα GLP-1» ΚΑΙ «GLP-1» ΚΑΙ «χολoλιθίαση» και αφορούσε τις επιδράσεις της σεμαγλουτίδης, αναφέρεται ότι:
Οι αγωνιστές υποδοχέα GLP-1 έχουν σχετιστεί με αύξηση του κινδύνου πρόκλησης χολολιθίασης, μεταξύ των ασθενών. Μερικές μελέτες βρίσκουν αυτή την αύξηση του κινδύνου σημαντική. Όμως, άλλες μελέτες δεν αναφέρουν οριστική ένδειξη. Γι’άυτό προς το παρόν δεν είναι δυνατόν να εξαχθούν τελικά συμπεράσματα. Παρά τούτο δεν μπορεί να αγνοηθούν τα επωφελή αποτελέσματα αυτών των φαρμάκων στο μεταβολισμό της γλυκόζης, στην αρτηριακή πίεση, τη μείωση του σωματικού βάρους, την καρδιοκυκλοφορική και νεφρική λειτουργία, το συνολικό προφίλ κινδύνου/οφέλους αυτών των φαρμάκων στη θεραπεία του σακχαρώδους διαβήτη και της παχυσαρκίας.
Ο μηχανισμός πίσω από αυτή τη συσχέτιση μπορεί να περιλαμβάνει την επίδραση του GLP-1 στην κινητικότητα της χοληδόχου κύστης.
Το GLP-1 αναστέλλει τις συσπάσεις της χοληδόχου κύστης, οδηγώντας σε καθυστερημένη κένωση, η οποία μπορεί να προάγει το σχηματισμό χολόλιθων. Επιπρόσθετα, η σημαντική ή ταχεία απώλεια βάρους -ένα κοινό αποτέλεσμα με τη θεραπεία με αγωνιστές υποδοχέα GLP-1- έχει αναγνωριστεί ως παράγοντας κινδύνου για νόσο της χοληδόχου κύστης[8].
Γιαυτό συνιστάται να εξετάζεται η πιθανή παρουσία χολολίθων στην χοληδόχο κύστη και να εκτιμώνται οι παράγοντες κινδύνου πρόκλησης χολολιθίασης στα άτομα που ξεκινούν να χρησιμοποιούν αγωνιστές υποδοχέα GLP-1[9].
Δεδομένων αυτών των ευρημάτων, οι επαγγελματίες υγείας θα πρέπει να παρακολουθούν τους ασθενείς που λαμβάνουν κάποιον αγωνιστή υποδοχέα GLP-1 RA για σημεία νόσου της χοληδόχου κύστης και να λαμβάνουν υπόψη αυτούς τους κινδύνους όταν συνταγογραφούν GLP-1 RA, ειδικά σε υψηλότερες δόσεις ή για παρατεταμένες περιόδους.
H πρόληψη της δημιουργίας χολολιθίασης ασθενών που παίρνουν κάποιον GLP-1 RA Η κουρκουμίνη είναι η δραστική πολυφαινόλη που βρίσκεται στη σκόνη του αποξηραμένου ριζώματος του φυτού κουρκουμάς, η οποία μεταξύ των λοιπών ευεργετικών δράσεών της μπορεί να μειώσει και τα επίπεδα της χοληστερόλης[10, 11].
Η αντιχολιλιθογόνος δράση της κουρκουμίνης έχει τεκμηριωθεί σε ζωικά μοντέλα και αποδίδεται κυρίως στην υποχοληστερολαιμική της δράση[12, 13].
Μια διαταραχή της ομοιόστασης της χοληστερόλης που χαρακτηρίζεται από τη φυσικοχημική ανισορροπία της διαλυτότητας της χοληστερόλης στη χολή οδηγεί συχνά στο σχηματισμό χολολίθων από χοληστερόλη. Παλαιότερες μελέτες έχουν δείξει ότι η χορήγηση κουρκουμίνης σε ποντίκια μπορεί να αποτρέψει τον σχηματισμό χολόλιθων χοληστερόλης που προκαλείται από δίαιτα υψηλής περιεκτικότητας σε λιπαρά[14].
Η κουρκουμίνη έχει και χολερετικές ιδιότητες (αυξάνει την ροή της χολής), οι οποίες μπορεί να βοηθήσουν στη μείωση του κινδύνου σχηματισμού χολολίθων. Ως χολερετική ουσία η κουρκουμίνη αυξάνει τον όγκο έκκρισης της χολής από το ήπαρ, καθώς και την ποσότητα των στερεών που εκκρίνονται. Διεγείροντας την παραγωγή χολής, το σώμα είναι σε καλύτερη θέση να απελευθερώνει τοξίνες. Έτσι και η χολή, δρώντας ως φυσικό καθαρτικό βελτιώνει την ικανότητα αποτοξίνωσης των κυττάρων και των ιστών[15].
Ωστόσο, η αποτελεσματικότητά της κουρκουμίνης στην πρόληψη της δημιουργίας χολολίθων, ειδικά κατά τη διάρκεια της θεραπείας με Ozemnpic (σεμαγλουτίδη) δεν έχει μελετηθεί εκτεταμένα. Yπάρχει πιθανότητα δημιουργίας χολολιθίασης από τη θεραπεία με κάποιον αγωνιστή GLP-1; H δυνατότητα ενός αγωνιστή GLP-1 να αυξήσει τον κίνδυνο πρόκλησης χολολιθίασης αποδίδεται στη γρήγορη απώλεια βάρους, η οποία μπορεί να οδηγήσει σε στάση της χολής και σχηματισμό λίθων[16].
Στους παράγοντες κινδύνου δημιουργίας χολολίθων κατά την ταχεία απώλεια βάρους περιλαμβάνονται ο αυξημένος δείκτης κορεσμού της χοληστερόλης της χολής και στάση της χολής στη χοληδόχο κύστη. Η μείωση της κινητικότητας της χοληδόχου κύστης οδηγεί στην επιβράδυνση της εκκένωσης της χολής[17].
Μπορεί η κουρκουμίνη να παρεμποδίσει την πρόκληση χολολιθίασης στα άτομα που λαμβάνον κάποιον αγωνιστή GLP-1; Η κουρκουμίνη μπορεί να βοηθήσει στο να μην προκληθεί χολολιθίαση, διότι διαθέτει χολερετική δράση, ήτοι: Διεγείρη την ροή της χολής και έτσι μειώνεται η στασιμότητα ή λίμναση της χολής, προλαμβάνει την κρυσταλλωση της χοληστερόλης, η οποία αποτελεί ένα βασικό στάδιο του σχηματισμού χολόλιθων[18]και μειώνει την φλεγμονή, η οποία μείωση μπορεί να προστατεύσει τη χοληδόχο κύστη. H κουρκουμίνη μπορεί να μετριάσει τη φλεγμονή και την ίνωση του χοληδόχου πόρου, διαμορφώνοντας συγκεκριμένες φλεγμονώδεις οδούς[19].
Περιορισμοί της δράσης κουρκουμίνης και μηχανισμοί ενίχυσης της δράσης της Σε ζωικά μοντέλα, το εκχύλισμα κουρκουμίνης καθυστερεί την ανάπτυξη του διαβήτη, βελτιώνει τις λειτουργίες των β-κυττάρων, αποτρέπει τον θάνατο των β-κυττάρων και μειώνει την αντίσταση στην ινσουλίνη. Συνεπώς τα άτομα με σακχαρώδη διαβήτη Τύπου 2 μπορεί να παίρνουν συμπληρωματικά με τα αντιδιαβητικά φάρμακα και κουρκουμίνη, που θα μπορούσε να συμβάλλει στην αύξηση της ροής της χολής και της αποτροπής πρόκλησης χολολιθίασης[21]. Συνιστάται η κατανάλωση υγιεινών λιπών (ελαιόλαδο), διότι τονώνουν τη ροή της χολής. Το ελαιόλαδο διεγείρει την παραγωγή χολής και προάγει την υγιή πέψη λόγω της υψηλής περιεκτικότητάς του σε μονοακόρεστα λίπη και βιοδραστικές ενώσεις, όπως οι πολυφαινόλες. Το ελαιόλαδο αυξάνει τη ροή της χολής και διεγείρει τη χοληδόχο κύστη να συστέλλεται και να εξωθείται η χολή. Επιπλέον το ελαιόλαδο υποστηρίζει την υγεία της χοληδόχου κύστης, βοηθά στον μεταβολισμό της χοληστερόλης, συμβάλλει στη σταδιακή απώλεια βάρους για να αποφευχθεί ο γρήγορος κορεσμός της χολής[22].
Τα αναγραφόμενα στο παραπάνω άρθρο είναι επιστημονική ενημέρωση των ιατρών και των λοιπών επιστημόνων υγείας και δεν αποτελούν μέσα διάγνωσης ή αντιμετώπισης ή πρόληψης ασθενειών, ούτε αποτελούν ιατρική συμβουλή για ασθενείς. Την ευθύνη της διάγνωσης, θεραπείας και πρόληψης των ασθενειών τις έχει μόνον ο θεράπων ιατρός του κάθε ασθενούς, αφού πρώτα κάνει προσεκτικά ακριβή διάγνωση. Γιαυτό συνιστάται η αποφυγή της αυθαίρετης εφαρμογής ιατρικών πληροφοριών από μη ιατρούς. Τα συμπληρώματα διατροφής δεν είναι φάρμακα, αλλά χορηγούνται συμπληρωματικά με τις αποδεκτές υπό της ιατρικής επιστήμης θεραπείες ή θεραπευτικές τεχνικές και μεθόδους, υπό ιατρική καθοδήγηση, παρακολούθηση και ευθύνη. Δήλωση: Η ιστοσελίδα www.curcumin.gr έχει βασιστεί στις ιατρικές γνώσεις και απόψεις του Δρ Δημητρίου Ν. Γκέλη, οι οποίες είναι πάντοτε βιβλιογραφικά τεκμηριωμένες. Κάθε πληροφορία της ιστοσελίδας www.curcumin.gr δεν μπορεί να υποκαταστήσει την προσωπική σχέση οποιουδήποτε με το γιατρό του, ούτε αποτελεί ιατρική συμβουλή. Σκοπός του Δρ Γκέλη με την ιστοσελίδα www.curcumin.gr είναι να μοιραστεί τις γνώσεις και ιατρικές εμπειρίες του με όλους όσους επιθυμούν να διευρύνουν την ιατρική τους πληροφόρηση και να ενημερωθούν για θέματα διατήρησης της υγείας, του καλώς έχειν και προληπτικής ιατρικής. Το παρόν άρθρο προστατεύεται από το Νόμο 2121/1993 και 4481/2017 για την πνευματική ιδιοκτησία. Η ολική ή μερική αντιγραφή του παρόντος επιστημονικού άρθρου χωρίς τη γραπτή έγκριση του Δρ Δημητρίου Ν. Γκέλη θεωρείται κλοπή πνευματικής ιδιοκτησίας και διώκεται βάσει της νομοθεσίας. |
|
