Δρ Δημήτριος Ν. Γκέλης, Ιατρός, Ωτορινολαρυγγολόγος, Οδοντίατρος, Διδάκτωρ της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών, Ιατρικός Ερευνητής, Συγγραφέας. Κόρινθος. Τηλ. 6944280764 e-mail: pharmage2@gmail.com    www.gelis.gr,  www.pharmagel.gr

Αικατερίνη Γκέλη Ιατρός, Ακτινοδιαγνώστρια, Άσσος Κορινθίας, Τηλ.6944644820

 

Κουρκουμίνη και ακτινοευαισθητοποίηση καρκινικών κυττάρων

Προκλινικές μελέτες έχουν δείξει ότι η κουρκουμίνη παρουσιάζει ακτινοευαισθητοποιό δράση, η οποία μπορεί να αξιοποιηθεί θεραπευτικά σε διάφορους τύπους καρκίνου, ενώ ταυτόχρονα εμφανίζει ακτινοπροστατευτική δράση στους υγιείς ιστούς [2,3].

Η ακτινοευαισθητοποιός δράση της κουρκουμίνης έχει τεκμηριωθεί σε πλήθος καρκινικών μοντέλων, όπως:

·        καρκίνος προστάτη

·        παγκρέατος

·        παιδιατρικοί καρκίνοι

·        λέμφωμα και σαρκώματα

·        γυναικολογικοί καρκίνοι

·        καρκίνος παχέος εντέρου

·        μαστού

·        ήπατος

·        πνεύμονα

·        κεφαλής και τραχήλου

·        γλοίωμα
μέσω ρύθμισης μοριακών οδών που σχετίζονται με την επιδιόρθωση DNA, την απόπτωση, τη φλεγμονή και την επιβίωση των καρκινικών βλαστοκυττάρων [2–4].

Ακτινοπροστατευτική δράση και μείωση παρενεργειών της ακτινοθεραπείας

Η ακτινοθεραπεία, αν και ιδιαίτερα αποτελεσματική, συνοδεύεται από τοξικές αντιδράσεις που επηρεάζουν την ποιότητα ζωής των ασθενών. Οι συχνότερες περιλαμβάνουν:

·        ακτινική δερματίτιδα

·        βλεννογονίτιδα (στόματος, φάρυγγα, ρινοφάρυγγα)

·        εντερίτιδα

·        πνευμονίτιδα

·        μυελοκαταστολή

·        νευρογνωστικές διαταραχές

·        καταρρακτογένεση

·        δευτερογενείς νεοπλασίες [3,5].

Η κουρκουμίνη, λόγω της ισχυρής αντιοξειδωτικής και αντιφλεγμονώδους δράσης της, έχει μελετηθεί ως φυσικός ακτινοπροστατευτικός παράγοντας. Κλινικές μελέτες δείχνουν ότι μπορεί να μειώσει:

·        τη σοβαρότητα της ακτινικής δερματίτιδας σε ασθενείς με καρκίνο μαστού [6]

·        τη στοματική βλεννογονίτιδα και τον πόνο σε ασθενείς που υποβάλλονται σε ακτινοθεραπεία κεφαλής και τραχήλου [7,8].

Παρότι τα κλινικά δεδομένα παραμένουν περιορισμένα σε αριθμό ασθενών, τα αποτελέσματα είναι σταθερά ενθαρρυντικά [5].

Περιορισμοί της φυσικής κουρκουμίνης

Παρά τα σημαντικά βιολογικά της οφέλη, η φυσική σκόνη κουρκουμίνης παρουσιάζει:

·        εξαιρετικά χαμηλή απορρόφηση από το έντερο

·        ταχεία ηπατική μεταβολική αποδόμηση

·        πολύ χαμηλή βιοδιαθεσιμότητα στους ιστούς [9].

Για να επιτευχθούν αντικαρκινικά επίπεδα στο πλάσμα απαιτείται χορήγηση 8–12 g φυσικής κουρκουμίνης ημερησίως, δόση δύσκολα εφαρμόσιμη στην κλινική πράξη [9].

Γιατί επιλέγεται το συμπλήρωμα διατροφής μικκυλιακής κουρκουμίνης Curcugkel  (NovaSOL® Curcumin)

Η μικκυλιακή κουρκουμίνη NovaSOL®Curcumin, που κυκλοφορεί στην Ελλάδα με την ονομασία Curcugkel αναπτύχθηκε για να υπερκεράσει τα προβλήματα απορρόφησης της φυσικής κουρκουμίνης. Μέσω μικκυλιακής τεχνολογίας, η κουρκουμίνη καθίσταται υδατοδιαλυτή, επιτρέποντας αποτελεσματική εντερική απορρόφηση [10].

Κλινικές φαρμακοκινητικές μελέτες σε υγιείς εθελοντές έδειξαν ότι η NovaSOL®Curcumin παρουσιάζει:

·        185 φορές μεγαλύτερη βιοδιαθεσιμότητα, ή

·        18.500% αύξηση της AUC (Area Under the Curve)
σε σύγκριση με την απλή φυσική κουρκουμίνη [10].

Η αυξημένη AUC αντανακλά σημαντικά υψηλότερες και παρατεταμένες συγκεντρώσεις ελεύθερης κουρκουμίνης στο πλάσμα, ικανές να φθάσουν σε όλους τους ιστούς και όργανα του σώματος, όλο το εικοσιτετράωρο αρκεί να λαμβανεται καθημερινά στην συνιστώμενη δόση [10,11].

Κλινική σημασία

Η αυξημένη βιοδιαθεσιμότητα της μικκυλιακής κουρκουμίνης NovaSOL®Curcumin (Curcugkel) καθιστά εφικτή:

·        τη συμπληρωματική χρήση της κατά την ακτινοθεραπεία

·        την ενίσχυση της ακτινοευαισθησίας των καρκινικών κυττάρων

·        την προστασία των υγιών ιστών από την ακτινοτοξικότητα
χωρίς τις παρενέργειες που συνοδεύουν συνθετικά ακτινοπροστατευτικά [2,5,10].

Δοσολογία – Ασφάλεια

Η κουρκουμίνη θεωρείται εξαιρετικά ασφαλής, ακόμη και σε υψηλές δόσεις, με πολύ χαμηλό προφίλ ανεπιθύμητων ενεργειών [12].

Ενδεικτική δοσολογία:
Δύο κάψουλες Curcugkel ημερηασίως μερικές ημέρες πριν από την ακτινοθεραπεία, κατα τη διαρκεια του χρόνου που εφαρμόζεται η ακτινοθεραπεία και στη συνέχεια μετα την ακτινοθεραπεία επί τρεις μήνες   ή σύμφωνα με τις οδηγίες του θεράποντος ιατρού, του ογκολόγου και του ακτινοθεραπευτού, ανάλογα με το θεραπευτικό πρωτόκολλο και την κλινική κατάσταση του ασθενούς.

Βιβλιογραφία

1. Hewlings SJ, Kalman DS. Curcumin: A review of its effects on human health. Foods. 2017;6(10):92. doi:10.3390/foods6100092.
2. Zoi V, Galani V, Tsekeris P, Koutras A, Skarlos DV. Curcumin as a radiosensitizer and radioprotector in cancer therapy: Molecular mechanisms and clinical implications. Biomolecules. 2022;12(2):312. doi:10.3390/biom12020312.
3. Boretti A. Evidence for the use of curcumin in radioprotection and radiosensitization. Wiley Interdiscip Rev Nanomed Nanobiotechnol. 2023;15(4):e1843. doi:10.1002/wnan.1843.
4. Kunnumakkara AB, Bordoloi D, Padmavathi G, Monisha J, Roy NK, Prasad S, Aggarwal BB. Curcumin targets cancer stem cells through modulation of signaling pathways, resistance mechanisms, and tumor microenvironment. Adv Exp Med Biol. 2020;1246:205–218. doi:10.1007/978-3-030-40188-3_11.
5. Boretti A, Rosa L. Radiation-induced toxicity and natural radioprotectors: Current evidence and future perspectives. Int J Mol Sci. 2023;24(4):3680. doi:10.3390/ijms24043680.
6. Ryan JL, Heckler CE, Ling M, Katz A, Williams JP, Pentland AP, Morrow GR. Curcumin for radiation dermatitis: A randomized, double-blind, placebo-controlled clinical trial. Radiat Res. 2013;180(1):34–43. doi:10.1667/RR3255.1.
7. Mansourian A, Karimi M, Shafiee S, Faghihzadeh S, Emami Razavi SH. Efficacy of curcumin in the prevention and treatment of radiation-induced oral mucositis: A randomized controlled trial. BMC Cancer. 2023;23:421. doi:10.1186/s12885-023-10802-9.
8. Di Palma G, Scognamiglio F, Fiorelli A, Ricciardiello F, Cicalese M, Muto M. Curcumin for the management of oral mucositis induced by chemotherapy and radiotherapy: A systematic review. Antioxidants (Basel). 2024;13(10):1160. doi:10.3390/antiox13101160.
9. Anand P, Kunnumakkara AB, Newman RA, Aggarwal BB. Bioavailability of curcumin: Problems and promises. Mol Pharm. 2007;4(6):807–818. doi:10.1021/mp700113r.
10. Schiborr C, Kocher A, Behnam D, Jandasek J, Toelstede S, Frank J. The oral bioavailability of curcumin from micronized powder and liquid micelles is significantly increased in healthy humans. Mol Nutr Food Res. 2014;58(3):516–527. doi:10.1002/mnfr.201300724.
11. Kocher A, Schiborr C, Frank J. Highly bioavailable micellar curcumin (NovaSOL®) results in sustained plasma levels and tissue distribution. Nutrients. 2021;13(2):423. doi:10.3390/nu13020423.
12. Lao CD, Ruffin MT IV, Normolle D, Heath DD, Murray SI, Bailey JM, Boggs ME, Crowell J, Rock CL, Brenner DE. Dose escalation of a curcuminoid formulation. BMC Complement Altern Med. 2006;6:10. doi:10.1186/1472-6882-6-10.